Już od kampanii w 2026 r. ruszają nowe płatności dla gospodarstw rolnych, mające na celu rekompensowanie ograniczeń w użytkowaniu torfowisk i terenów podmokłych. W zależności od wariantu, rolnicy mogą otrzymać nawet 2 387 zł za hektar.
—
Dlaczego wprowadzane są nowe stawki?
Od 2025 r. obowiązuje norma GAEC 2, która wprowadza ograniczenia na użytkowanie gruntów torfowych i podmokłych — np. zakaz orki, zakaz drenażu, konieczność zachowania trwałych użytków zielonych. W efekcie wielu rolników ponosi straty lub ma ograniczoną możliwość produkcji — stąd potrzeba wprowadzenia nowych płatności jako rekompensaty.
—
Jakie będą stawki i warianty płatności?
W ramach nowej interwencji „Ochrona torfowisk i obszarów podmokłych na gruntach użytkowanych rolniczo” przewidziano trzy warianty wsparcia:
· Wariant 1: Torfowiska i podmokłe tereny na trwałych użytkach zielonych — stawka 581 zł/ha/rok.
· Wariant 2: Torfowiska i podmokłe tereny na gruntach ornych — stawka 627 zł/ha/rok.
· Wariant 3: Przekształcanie gruntów ornych w użytki zielone — stawka aż 2 387 zł/ha/rok, przy zobowiązaniu do użytkowania jako TUZ przez co najmniej 5 lat.
—
Kto i na jakich warunkach będzie mógł skorzystać?
Nowe dopłaty będą dostępne dla gospodarstw, które posiadają grunty objęte normą GAEC 2 — czyli torfowiska lub podmokłe użytki rolne lub zielone. Minimalna powierzchnia działki objętej płatnością to 0,1 ha, a całkowita powierzchnia gospodarstwa musi wynosić co najmniej 1 ha. Proces formalny przewiduje przyjęcie odpowiedniej uchwały w 2025 r., by od kampanii 2026 r. możliwe było składanie wniosków od ok. 15 marca 2026 r. Budżet na ten cel w latach 2026-2027 wynosi około 306 mln zł.
Co oznacza to dla gospodarstw?
Dla rolników użytkowanie gruntów torfowych i podmokłych często było trudne ze względu na ograniczenia produkcyjne — nowe płatności stanowią ukłon w stronę tych, którzy muszą przestrzegać specjalnych warunków użytkowania. W praktyce oznacza to:
· realną rekompensatę za ograniczenia wynikające z norm środowiskowych,
· możliwość uzyskania stosunkowo wysokiego wsparcia na określonych terenach,
· konieczność spełnienia nowych zobowiązań (np. użytkowanie TUZ przez min. 5 lat, zakaz drenażu).
Wnioski i wskazówki dla rolników
Rolnicy zainteresowani tą formą wsparcia powinni już teraz:
· sprawdzić, czy ich grunty znajdują się w obszarze objętym normą GAEC 2,
· przygotować dokumentację dotyczącą gruntów i użytkowania,
· być świadomi, że nowa interwencja wymaga spełnienia określonych zobowiązań (np. trwałe użytkowanie zielone, zakazy użytkowania),
· śledzić ogłoszenia ministerstwa i harmonogram składania wniosków, ponieważ formalne przepisy mają być przyjęte jeszcze w 2025 r.