19 lutego 2026 r. prezydent Karol Nawrocki podjął decyzję o zawetowaniu nowej ustawy o tzw. aktywnym rolniku, która miała wejść w życie przed kampanią dopłat bezpośrednich w 2026 r. Informację ogłosił w oficjalnym nagraniu na platformie X oraz w oświadczeniu publicznym, krytykując zaproponowane rozwiązania i argumentując ją troską o mniejsze gospodarstwa rodzinne.
O co chodzi z ustawą „aktywny rolnik”?
Projekt nowego prawa był efektem długich miesięcy prac legislacyjnych, które rozpoczęły się jeszcze w 2025 r., kiedy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi przygotowało draft regulacji mających uporządkować system dopłat w ramach Wspólnej Polityki Rolnej. Celem ustawy miało być wyraźne oddzielenie rolników faktycznie prowadzących działalność rolniczą od właścicieli samych gruntów pobierających dopłaty „z przyzwyczajenia”.
W projekcie obowiązek uzyskania statusu aktywnego rolnika wiązał się z koniecznością udokumentowania prowadzonej działalności rolniczej poprzez koszty i przychody (np. faktury VAT RR, inne dokumenty księgowe) albo automatyczne kryteria (np. posiadanie zwierząt lub korzystanie z innych typów wsparcia).
Dlaczego prezydent zawetował ustawę?
Prezydent Karol Nawrocki wskazał kilka kluczowych argumentów:
- Według niego proponowane przepisy faworyzowały większe gospodarstwa kosztem rodzinnych oraz średnich rolników, co mogłoby doprowadzić do marginalizacji i utraty dopłat przez mniejsze rodziny rolnicze.
- W swoim wystąpieniu zaznaczył, że nawet najlepsza nazwa ustawy nie obroni treści, jeśli przepisy są niespójne z rzeczywistością polskiego rolnictwa.
- Krytykował także nadmierną biurokrację i obowiązek dokumentacyjny, który — jego zdaniem — mógłby zniechęcić praktycznych rolników do prowadzenia gospodarstw i w efekcie uderzyć w ich byt.
- W ocenie prezydenta istniało ryzyko, że przepisy doprowadzą do utrzymania lub nawet koncentracji ziemi w rękach dużych firm, zamiast wspierać rodzinne gospodarstwa.
Co to oznacza dla dopłat bezpośrednich 2026?
Decyzja prezydenta oznacza, że ustawa nie wejdzie w życie przed rozpoczęciem naboru wniosków o dopłaty bezpośrednie w 2026 r. Dopóki prawo nie zostanie podpisane, obowiązują dotychczasowe zasady przyznawania dopłat, bez nowych kryteriów aktywności zawodowej.
To ważna informacja dla rolników, bo:
- Kampania dopłat rozpoczyna się już wiosną 2026 r., więc jak na razie proces przyjmowania i weryfikacji wniosków pozostaje bez radykalnych zmian.
- Rolnicy nie muszą jeszcze przygotowywać dodatkowej, skomplikowanej dokumentacji potwierdzającej aktywność rolniczą, jak zakładał projekt ustawy.
Co dalej z projektem ustawy?
Choć ustawa została zawetowana, temat nie znika z agendy:
- Resort rolnictwa wcześniej argumentował, że zmiana definicji aktywny rolnik jest niezbędna, aby pieniądze z dopłat trafiały do tych, którzy realnie prowadzą działalność rolniczą.
- W ciągu ostatnich miesięcy proponowano również rozwiązania przejściowe, np. „rok ochronny” dla najmniejszych gospodarstw, które mogłyby tymczasowo zachować dopłaty bez pełnej dokumentacji.
- Teraz możliwe są różne scenariusze: opracowanie nowej wersji ustawy, wycofanie kontrowersyjnych zapisów, albo przesunięcie wejścia zmian na późniejszy termin (np. dopłaty 2027).