Rosnące ceny nawozów od miesięcy są jednym z największych problemów polskich gospodarstw. Ministerstwo Rolnictwa zapowiedziało uruchomienie programu dopłat, który ma częściowo zrekompensować producentom rolnym wyższe koszty poniesione w 2026 roku. Według przedstawionych założeń wsparcie może wynieść nawet 500 zł do hektara, a maksymalna kwota pomocy dla jednego gospodarstwa sięgnie 150 tys. zł.
Ceny nawozów wzrosły o około 30 proc.
Podstawą do przygotowania programu jest gwałtowny wzrost cen nawozów. Jak wskazują dostępne dane, w ciągu ostatnich dwunastu miesięcy ceny zwiększyły się średnio o około 30 proc., a największe podwyżki odnotowano w marcu i kwietniu. W tym okresie średnia cena nawozów w Unii Europejskiej osiągnęła około 554 euro za tonę.
Na wzrost kosztów wpłynęło przede wszystkim kilka czynników jednocześnie. Największe znaczenie miały wyższe ceny gazu ziemnego – podstawowego surowca wykorzystywanego do produkcji nawozów azotowych – a także zakłócenia światowych łańcuchów dostaw oraz napięcia geopolityczne na Bliskim Wschodzie, które przełożyły się na wzrost kosztów energii i transportu.
Unia Europejska uruchomiła specjalne mechanizmy pomocy
W odpowiedzi na trudną sytuację Komisja Europejska przygotowała rozwiązania umożliwiające państwom członkowskim udzielanie szybkiego wsparcia przedsiębiorcom i rolnikom.
Jednym z nich jest METSAF (Middle East Crisis Temporary State Aid Framework) – tymczasowe ramy pomocy publicznej obowiązujące do końca 2026 roku. Program pozwala krajom UE finansować pomoc dla sektorów najbardziej dotkniętych wzrostem kosztów energii, paliw i nawozów. Co istotne, wsparcie może obejmować wydatki poniesione już od 1 marca 2026 roku.
Równolegle Komisja Europejska przyjęła również Fertiliser Action Plan, którego celem jest poprawa płynności finansowej gospodarstw oraz ułatwienie zakupu nawozów przed kolejnym sezonem uprawowym.
Polska otrzymała 66 mln euro
W ramach unijnego planu działania Polsce przyznano 66 mln euro, które mogą zostać przeznaczone na wsparcie producentów rolnych. Jednocześnie rząd będzie miał możliwość zwiększenia tej puli poprzez dofinansowanie z budżetu krajowego.
Minister rolnictwa zapowiedział, że środki krajowe mają uzupełnić fundusze unijne, aby pomoc trafiła do gospodarstw, które poniosły najwyższe koszty zakupu nawozów. Ostateczna wysokość programu będzie więc zależała nie tylko od pieniędzy z Brukseli, ale również od decyzji krajowych władz.
Dopłata do 500 zł za hektar
Najważniejszą informacją dla rolników są zapowiadane zasady krajowego programu dopłat.
Według przedstawionych założeń:
- wsparcie ma wynieść do 500 zł na hektar,
- pomocą zostanie objętych maksymalnie 300 hektarów jednego gospodarstwa,
- maksymalna wartość dopłaty może osiągnąć 150 tys. zł.
Nie oznacza to jednak, że każdy beneficjent automatycznie otrzyma najwyższą możliwą kwotę. Ostateczna wysokość wsparcia będzie zależeć od powierzchni gospodarstwa oraz szczegółowych zasad programu, które mają zostać ogłoszone wraz z rozpoczęciem naboru.
Faktury będą niezbędne
Rolnicy planujący ubiegać się o dopłaty powinni już teraz zadbać o właściwe dokumentowanie zakupów.
Zgodnie z zapowiedziami podstawą do uzyskania wsparcia mają być faktury potwierdzające zakup nawozów po 1 marca 2026 roku. Dokumenty będą stanowiły potwierdzenie poniesionych kosztów i prawdopodobnie będą jednym z najważniejszych załączników do wniosku.
Na razie bez terminu naboru
Choć kierunek programu został już przedstawiony, Ministerstwo Rolnictwa nie podało jeszcze daty rozpoczęcia przyjmowania wniosków ani ostatecznej wysokości budżetu przeznaczonego na dopłaty.
Rolnicy powinni więc na bieżąco śledzić komunikaty resortu oraz ARiMR. Warto również zachować wszystkie dokumenty związane z zakupem nawozów, ponieważ mogą one okazać się niezbędne podczas składania wniosku.
Jeżeli zapowiadane rozwiązania zostaną wdrożone w przedstawionym kształcie, program może stać się jednym z największych mechanizmów wsparcia kosztów produkcji rolnej w 2026 roku, szczególnie dla gospodarstw, które poniosły najwyższe wydatki na nawożenie.