W obliczu starzejącej się struktury wiejskiej i coraz mniejszego udziału młodych osób w rolnictwie, Komisja Europejska zdecydowała o uruchomieniu nowej strategii wspierania generacji młodych producentów. Planowane wsparcie finansowe może sięgnąć aż 17 miliardów euro w ramach nadchodzącej edycji Wspólna Polityka Rolna (WPR) 2023-2027.
—
Dlaczego wsparcie młodych rolników jest kluczowe?
Na rok 2020 dane wykazały, iż młodzi rolnicy (do 40. roku życia) stanowią zaledwie około 12% wszystkich zarządców gospodarstw rolnych w Unii Europejskiej, a kobiety w tej grupie to zaledwie około 2,5%. To sytuacja budząca niepokój, ponieważ brakuje naturalnego przejścia pokoleniowego w rolnictwie — co grozi zwiększaniem się liczby porzuconych gospodarstw, spadkiem zatrudnienia i produkcji oraz ograniczoną dynamiką rozwoju sektora.
—
Na czym będzie polegać nowe wsparcie?
Komisja Europejska przewiduje stworzenie tzw. pakietu startowego dla młodych rolników, obejmującego trzy główne obszary:
· pomoc inwestycyjną na rozpoczęcie lub rozwój działalności rolniczej,
· wsparcie w dostępie do finansowania zewnętrznego, co było do tej pory istotną przeszkodą dla młodych rolników,
· inicjatywy wspierające sukcesję gospodarstw — tak, by młodzież miała realną motywację i możliwość wejścia w sektor.
Ponadto KE przewiduje, że do programu zostanie przekazanych 6 % środków z nowo powstającego Narodowego i Regionalnego Funduszu Partnerstwa — co może oznaczać wsparcie w granicach do 17 mld euro.
—
Współpraca państw członkowskich konieczna
Komisja zaznacza, że sama inicjatywa nie wystarczy: każde państwo członkowskie musi przedstawić szczegółową strategię krajową, dostosowaną do lokalnych warunków — jak struktura wiekowa rolnictwa, wielkość gospodarstw czy dostępność do finansowania. Bez zaangażowania krajowych instytucji i właściwego wdrożenia niektóre z założeń mogą zostać jedynie na papierze.
Co to oznacza dla polskiego rolnictwa?
Dla polskich młodych rolników i osób planujących wejście w sektor to znacząca wiadomość. Oznacza to, że:
· w nadchodzących latach pojawią się większe środki dedykowane młodym producentom,
· programy wsparcia mogą uwzględniać nie tylko inwestycje, ale także elementy sukcesji i współpracy międzypokoleniowej,
· istnieje przestrzeń, by przygotować się już teraz — analizując warunki, rozwijając działalność i budując strategię wejścia w rolnictwo.
Wnioski
Uruchomienie nowej linii wsparcia skierowanej do młodych rolników przez Komisję Europejską stanowi istotny sygnał dla całego sektora. Wzmacniając potencjał nowych pokoleń, Unia Europejska adresuje problem starzejącej się kadry rolniczej i braku naturalnej sukcesji. Kluczowym pozostaje jednak, jak te środki zostaną wdrożone w praktyce na poziomie krajowym oraz czy programy będą skutecznie dostępne dla tych, którzy chcą działać i rozwijać swoje gospodarstwa.