Właściciele niezgłoszonych studni mogą zyskać wyjątkową szansę na uregulowanie ich statusu prawnego bez ponoszenia wysokich kosztów. Przyjęte zmiany w Prawie wodnym przewidują możliwość legalizacji istniejących ujęć wody do końca 2027 roku. Spełnienie określonych warunków pozwoli uniknąć opłaty legalizacyjnej oraz kar, które w skrajnych przypadkach mogą sięgać nawet 1 miliona złotych.
Czas na legalizację tylko do końca 2027 roku
Nowe przepisy dają właścicielom niezgłoszonych studni czas na złożenie kompletnego wniosku o legalizację do 31 grudnia 2027 roku. Początkowo termin miał zakończyć się we wrześniu 2027 r., jednak w trakcie prac parlamentarnych został wydłużony o kolejne trzy miesiące.
Warunkiem skorzystania z nowych przepisów jest złożenie kompletnej dokumentacji. Dzięki temu właściciele istniejących ujęć będą mogli uniknąć zarówno opłaty legalizacyjnej, jak i kar za wcześniejsze wykonanie studni bez wymaganych formalności.
Nawet milion złotych kary
Brak wymaganych zgłoszeń lub pozwoleń może okazać się bardzo kosztowny.
Obecnie przepisy przewidują:
- 6 600 zł opłaty legalizacyjnej,
- kary od 5 000 zł do nawet 1 000 000 zł za nielegalne wykonanie studni oraz pobór wody bez wymaganych formalności.
Właśnie dlatego ustawodawca zdecydował się wprowadzić okres przejściowy, który ma zachęcić właścicieli do dobrowolnego uporządkowania sytuacji prawnej swoich ujęć wody.
Kogo dotyczą nowe przepisy?
Zmiany są szczególnie istotne dla rolników, którzy od lat korzystają z własnych studni wykonanych bez zgłoszenia lub wymaganego pozwolenia wodnoprawnego.
Nowelizacja ma objąć również postępowania wszczęte przed wejściem ustawy w życie, ale jeszcze niezakończone. Oznacza to, że część osób prowadzących już procedurę legalizacyjną również będzie mogła skorzystać z nowych, korzystniejszych zasad.
Kiedy wystarczy zgłoszenie, a kiedy potrzebne jest pozwolenie?
Obowiązujące przepisy rozróżniają zakres formalności w zależności od parametrów studni i sposobu korzystania z wody.
Co do zasady:
- budowa studni o głębokości do 30 metrów wymaga zgłoszenia,
- pozwolenie wodnoprawne nie jest wymagane, jeśli studnia służy zwykłemu korzystaniu z wód na potrzeby własnego gospodarstwa, a średni pobór nie przekracza 5 000 litrów na dobę,
- głębsze studnie lub ujęcia o większym poborze wymagają uzyskania pozwolenia wodnoprawnego.
Warto sprawdzić dokumentację już teraz
Osoby korzystające od wielu lat z własnych studni często nie wiedzą, czy ich ujęcie zostało prawidłowo zgłoszone lub czy wymagane było pozwolenie wodnoprawne. Warto zweryfikować posiadaną dokumentację odpowiednio wcześniej.
Złożenie kompletnego wniosku przed końcem 2027 roku może oznaczać uniknięcie wysokich kosztów i zakończenie sprawy bez sankcji finansowych. Po upływie tego terminu właściciele nielegalnych studni mogą zostać objęci standardowymi procedurami oraz karami wynikającymi z obowiązujących przepisów.
Co zrobić, jeśli masz własną studnię?
Jeżeli korzystasz z własnego ujęcia wody i nie masz pewności, czy wszystkie formalności zostały dopełnione, warto:
- sprawdzić dokumentację dotyczącą budowy studni,
- ustalić jej głębokość i wielkość poboru wody,
- zweryfikować, czy wymagane było zgłoszenie lub pozwolenie,
- w razie potrzeby przygotować komplet dokumentów do legalizacji przed końcem 2027 roku.
Dzięki temu można uniknąć zarówno opłaty legalizacyjnej, jak i bardzo wysokich kar finansowych przewidzianych przez przepisy.